Ubezpieczenie budynków rolniczych

Każde gospodarstwo rolne w Polsce ma swoje fundamenty — dosłownie. Stodoła, obora, garaż na maszyny czy dom mieszkalny rolnika to majątek budowany latami, często przez kilka pokoleń. Jego utrata w pożarze, po wichurze czy powodzi potrafi zachwiać całym gospodarstwem. Dlatego ustawodawca nałożył na rolników obowiązek ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstwa, a rynek oferuje dodatkowo szeroki wachlarz dobrowolnych rozszerzeń. Poniżej wyjaśniamy, kto musi mieć taką polisę, co dokładnie chroni, jak ustalić właściwą sumę ubezpieczenia oraz na co uważać, by w razie szkody nie zostać z niczym.

Obowiązkowe ubezpieczenie budynków rolniczych — kogo i czego dotyczy

Obowiązek ubezpieczenia budynków rolniczych wynika wprost z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Zgodnie z przepisami rolnik posiadający gospodarstwo rolne jest zobowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia budynków wchodzących w skład tego gospodarstwa od ognia i innych zdarzeń losowych.

Obowiązek ten dotyczy budynków o powierzchni powyżej 20 m². Mowa tu o obiektach trwale związanych z gruntem, takich jak:

• budynki mieszkalne (dom rolnika),
• obory, chlewnie, kurniki i inne budynki inwentarskie,
• stodoły, magazyny i budynki gospodarcze,
• garaże oraz wiaty trwale związane z gruntem,
• budynki służące do przechowywania płodów rolnych i sprzętu.

Co istotne, obowiązek powstaje z chwilą pokrycia budynku dachem. Z ubezpieczenia obowiązkowego wyłączone są natomiast obiekty, których stan techniczny przekroczył 100% normatywnego zużycia, a także budynki przeznaczone do rozbiórki na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych oraz namioty i tunele foliowe.

Co obejmuje / chronione zdarzenia (ogień i zdarzenia losowe)

Ubezpieczenie obowiązkowe ma ściśle określony, ustawowy zakres. Zakład ubezpieczeń odpowiada za szkody powstałe w budynkach na skutek ognia i innych zdarzeń losowych. Ustawa wymienia tu katalog ryzyk, który obejmuje między innymi:

• ogień — pożar oraz działanie wysokiej temperatury,
• huragan — działanie wiatru o sile niszczącej określonej w przepisach,
• powódź oraz deszcz nawalny,
• grad i obsunięcie się ziemi,
• lawinę,
• uderzenie pioruna,
• eksplozję,
• upadek statku powietrznego,
• tąpnięcie.

Zakres ten jest jednolity dla wszystkich towarzystw — wynika z ustawy, więc różne firmy nie mogą go zawężać. Różnice między ofertami pojawiają się dopiero w obszarze składki, obsługi szkód oraz dobrowolnych rozszerzeń, które można dokupić do polisy obowiązkowej lub w ramach odrębnej umowy.

Dobrowolne rozszerzenia (mienie, kradzież, przepięcia, OC, ruchomości)

Obowiązkowa polisa chroni jedynie sam budynek i wyłącznie przed wymienionymi w ustawie zdarzeniami losowymi. To często za mało, by zabezpieczyć realny majątek gospodarstwa. Dlatego warto rozważyć dobrowolne rozszerzenia, które domykają luki w ochronie. Najczęściej spotykane to:

• kradzież z włamaniem i rabunek — ochrona stałych elementów budynków oraz wyposażenia,
• przepięcia i skutki uderzenia pioruna w instalacje i urządzenia elektryczne (np. systemy wentylacji, paszociągi, automatyka),
• ubezpieczenie ruchomości domowych i mienia osobistego znajdującego się w budynku mieszkalnym,
• ubezpieczenie stałych elementów i wyposażenia budynków gospodarczych,
• dewastacja i wandalizm,
• szkody wodno-kanalizacyjne (zalania, pęknięcie instalacji),
• OC w życiu prywatnym oraz rozszerzenia odpowiedzialności cywilnej związane z posiadaniem nieruchomości.

Dobór rozszerzeń powinien wynikać z indywidualnej sytuacji — innej ochrony potrzebuje gospodarstwo z nowoczesną oborą pełną elektroniki, a innej gospodarstwo o profilu wyłącznie roślinnym. Tu właśnie pomaga porównanie ofert wielu towarzystw, bo zakresy dobrowolne potrafią się znacząco różnić.

Suma ubezpieczenia, wartość odtworzeniowa 

Najważniejszą liczbą w polisie jest suma ubezpieczenia — to ona wyznacza górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela. W ubezpieczeniu budynków rolniczych sumę ustala się zwykle według wartości odtworzeniowej (nowej), czyli kosztu odbudowy budynku w tym samym miejscu, przy zachowaniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji i materiałów, z uwzględnieniem stopnia zużycia.

Na co zwrócić uwagę (wyłączenia, OWU, stan techniczny)

Diabeł tkwi w szczegółach, a w ubezpieczeniach te szczegóły zapisane są w ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU) oraz w samej ustawie. Zanim podpiszesz umowę, zwróć uwagę na:

• wyłączenia odpowiedzialności — np. szkody wynikłe z rażącego niedbalstwa, złego stanu technicznego, braku konserwacji czy samowoli budowlanej,
• stopień zużycia budynku — wpływa na wartość i może obniżyć wysokość odszkodowania,
• definicje zdarzeń — np. jaką siłę wiatru OWU uznaje za huragan,
• franszyzy i udziały własne w rozszerzeniach dobrowolnych,
• obowiązki ubezpieczonego po szkodzie (terminy zgłoszenia, dokumentacja, zabezpieczenie mienia),
• aktualność danych — błędna powierzchnia czy nieuwzględniona rozbudowa mogą skutkować sporem przy wypłacie.

Dobrą praktyką jest udokumentowanie stanu budynków przed zawarciem polisy oraz dbałość o ich bieżące utrzymanie — sprawna instalacja elektryczna i odgromowa, drożne rynny czy konserwacja dachu realnie zmniejszają ryzyko szkody i ograniczają pole do sporów z ubezpieczycielem.

Kary za brak obowiązkowego ubezpieczenia

Brak obowiązkowego ubezpieczenia budynków rolniczych nie jest tylko ryzykiem finansowym w razie szkody — to także naruszenie ustawowego obowiązku. Spełnianie tego obowiązku kontrolują m.in. organy gminy, a system nadzoru nad ubezpieczeniami obowiązkowymi związany jest z Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym (UFG).

Za niedopełnienie obowiązku przewidziane są kary finansowe wnoszone na rzecz gminy, których wysokość określają przepisy. Co więcej, nawet po opłaceniu kary rolnik nadal pozostaje bez ochrony — jeśli w okresie braku polisy dojdzie do pożaru lub innego zdarzenia losowego, koszty odbudowy budynku w całości obciążą jego budżet. Z tego względu utrzymanie ciągłości ubezpieczenia jest nie tylko wymogiem prawnym, ale przede wszystkim podstawą bezpieczeństwa gospodarstwa.

Od czego zależy składka

Wysokość składki za ubezpieczenie budynków rolniczych ustalana jest indywidualnie. Wpływa na nią szereg czynników, wśród których najważniejsze to:

• suma ubezpieczenia i przyjęta wartość (odtworzeniowa, rzeczywista),
• liczba, rodzaj i powierzchnia ubezpieczanych budynków,
• konstrukcja i materiały (np. budynki palne kontra murowane, pokrycie dachu),
• wiek i stan techniczny obiektów oraz stopień zużycia,
• lokalizacja i związane z nią ryzyka (np. tereny zalewowe),
• zakres dobrowolnych rozszerzeń i wysokość udziałów własnych,
• dotychczasowa szkodowość oraz zastosowane zabezpieczenia.

Ponieważ każde towarzystwo inaczej waży te parametry, ceny za zbliżony zakres potrafią się istotnie różnić. Porównanie kilku ofert to najprostszy sposób, by za tę samą ochronę nie zapłacić więcej, niż trzeba.

Jak pomaga Insuro

Jako niezależna multiagencja z biurami w Poznaniu i Bydgoszczy porównujemy oferty towarzystw ubezpieczeniowych i dobieramy rozwiązanie dopasowane do konkretnego gospodarstwa. Pomagamy dopilnować ustawowego obowiązku, prawidłowo ustalić sumę ubezpieczenia tak, by uniknąć niedoubezpieczenia, oraz wybrać sensowne dobrowolne rozszerzenia — bez przepłacania za zbędne opcje. Tłumaczymy zapisy OWU prostym językiem, wskazujemy wyłączenia i wspieramy w razie szkody. Jeśli chcesz bezpłatnie porównać oferty dla swoich budynków rolniczych, skontaktuj się z nami — przygotujemy propozycje, które realnie zabezpieczą Twój majątek.